Home » Blog » Airbnb và Nền Kinh tế chia sẻ

Airbnb và Nền Kinh tế chia sẻ

Kinh tế chia sẻ là một thuật ngữ khá mới ở Việt Nam mặc dù hình thức này đang ngày một phổ biến trên thế giới. Tại HATCH! OPEN #17, cộng đồng đã có dịp thảo luận về một khái niệm chia sẻ mới cũng như tìm hiểu sâu thêm về một công ty thành công cũng như được coi là tiên phong cho mô hình này: Airbnb thông qua đại diện là Bruce Nguyễn tại Việt Nam. Một điều khá thú vị là Bruce Nguyễn, khi đang học tập tại Singapore, cũng từng sử dụng Airbnb để cho thuê căn phòng của mình ở nhà để trang trải tiền học phí.

Khái niệm: “Kinh tế Chia sẻ”

Nền tảng của nền kinh tế chia sẻ này dựa trên cách đặt vấn đề mới mẻ: “Tại sao tôi phải bỏ ra môt khoản tiền lớn cho một việc trong khi hoàn toàn có thể thuê được qua mạng thông tin cộng đồng?” Và từ đó, thông qua sự hỗ trợ đắc lực của những thành tựu công nghệ trên máy tính, điện thoại thông minh hay thiết bị định vị GPS, cũng như sự cởi mở của người tham gia mạng xã hội, “Chia sẻ” giờ đây nhanh chóng phát triển thành một mô hình lợi nhuận đầy tiềm năng cho những người muốn tận dụng những tài sản hay vật dụng họ chưa dùng đến như phòng trống, phương tiện đi lại trống, dụng cụ hoặc đồ dùng trong gia đình… bằng cách cho những người có nhu cầu thuê trong khoảng thời gian nhất định.

 Khái niệm: “Kinh tế Chia sẻ”

Khái niệm: “Kinh tế Chia sẻ”
Xu hướng “chia sẻ” này phát triển mạnh bắt đầu từ Mỹ trong giai đoạn 2008 – 2010 với mô hình phổ biến nhất là cho mượn phòng trống (Airbnb, Romorama, etc.) và cho thuê xe ít sử dụng (Zipcar, RilayRiders, etc.). Các cụm từ như “tiêu dùng nhóm”, “tiêu dùng hợp tác” (collaborative consumption) hay “nền kình tế chia sẻ” (sharing economy), “nền kinh tế dùng chung” (collaborative economy) từ đó cũng trở nên quen thuộc hơn.

Tuy nhiên, cũng khó có thể không nhắc đến những hạn chế của mô hình này như những rắc rối liên quan đến thuế thu nhập, bảo hiểm, và đặc biệt là sự an toàn của những người khách sử dụng và những người chủ của những căn phòng hay vật dụng được chia sẻ.

Chia sẻ về Airbnb

Để có cái nhìn sâu hơn về mô hình này, đại diện Bruce Nguyễn từ Airbnb đã chia sẻ một cách cởi mở về “người hùng” của nền kinh tế này.

Hai nhà sáng lập Brian Chesky và Joe Gebbia bắt đầu ý tưởng về Airbnb năm 2008, khi quyết định cho những người tham dự Hội thảo về Thiết kế Công nghiệp tại San Francisco thuê nệm hơi trong căn hộ của họ để nghỉ ngơi vì không còn căn phòng trống nào xung quanh khu vực diễn ra hội thảo. Cái tên “Airbed & Breakfast” (airbedandbrakfast.com) – mô tả dịch vụ nhỏ cho thuê giường hơi và có phục vụ bữa sáng nếu khách có nhu cầu, ra đời từ đó.

 

Từ trái qua phải: Joe Gebbia, Nate Blecharczyk, Brian Chesky (Forbes, 2012)
Từ trái qua phải: Joe Gebbia, Nate Blecharczyk, Brian Chesky (Forbes, 2012)
Để cải thiện cho trang web của mình, họ đã mời Nate Blecharczyk, một chuyên gia công nghệ cùng hợp tác và chính thức đổi tên website thành airbnb.com. Ba người trong giai đoạn này hướng sự phát triển của Airbnb vào những nơi tổ chức sự kiện lớn khi các khách sạn xung quanh không còn phòng trống. Tuy vậy, không phải lúc nào cũng có sự kiện, và Airbnb buộc phải tìm hướng phát triển mới cho mình. Khi các nhà đầu từ còn hoài nghi và đang cân nhắc sự đầu tư, Airbnb phải đối mặt với vấn đề kinh tế.
Nắm bắt sự kiện quan trọng nhất nước Mỹ là cuộc chạy đua vào nhà Trắng giữa Obama O’s và Cap’n McCain’s, họ đã tung ra hai mẫu hộp ngũ cốc thiết kế hoạt hình của hai ứng cử viên này, và nó trở thành cú hích lớn cho sự phát triển của Airbnb – không chỉ mang về $30,000 để duy trì Airbnb mà còn gây được sự chú ý của người dân, báo giới hay những kênh truyền hình lớn như CNN hay Goodmorning America.
Paul Graham, người sáng lập Y-Combinator khi đồng ý rót vốn cho Airbnb cũng phải thốt lên: “Họ không phải là con người. Thật điên rồ, đây là lần đầu tiên chúng tôi đầu tư vào một khởi nghiệp với đội ngũ 2 thiết kế và 1 hacker!”.

Tuy nhiên, đến năm 2009, họ lại một lần nữa đối mặt với nguy cơ phá sản, khi đường doanh thu chỉ là một đường thẳng nằm ngang. Để cải thiện tình hình, ba nhà sáng lập đã bay đến New York, nơi tập trung khá nhiều người sử dụng dịch vụ “chia sẻ” này và thăm từng nhà để tìm cách vực dậy Airbnb. Thực tế cho thấy, chất lượng những bức ảnh chụp lại và đăng tải trên trang web của họ quá thấp khiến cho người sử dụng hoài nghi về nơi họ sẽ đến: “Liệu có ai sẽ trả tiền cho sản phẩm mà chính họ cũng không biết là gì?” Nhanh chóng, Gebbia và Chesky thuê một máy ảnh xịn, cùng những người chủ căn hộ chụp lại những bức ảnh với độ phân giải cao, thay thế những bức hình nghiệp dư trước đây. Trong một tuần, số lượng đặt phòng tăng lên đẩy doanh thu lên gấp đôi. Hiện nay, Airbnb vẫn đang khuyến khích những người sử dụng cập nhật những bức hình chất lượng cao, và cung cấp nơi ở miễn phí cho hơn 2000 freelancers, những người đã giúp họ ghi lại những hình ảnh tốt nhất của hơn 13,000 căn phòng trên toàn thế giới.
 

Airbnb và Nền Kinh tế chia sẻ
Airbnb và Nền Kinh tế chia sẻ
Vấn đề cốt lõi trong nên kinh tế chia sẻ này chính là lòng tin nơi người cho thuê và người thuê căn hộ: để một người lạ mặt vào nhà hay vào nhà một người lạ mặt để nghỉ qua đêm. Không ít trường hợp bị báo mất tư trang, hay nghiêm trọng nhất là tháng 7 năm 2012 vừa qua – cơn ác mộng truyền thông của Airbnb – khi chủ căn hộ phát hiện căn nhà mình bị người thuê sử dụng sai mục đích và bị cảnh sát khám xét. Những vấn đề như vậy buộc đội ngũ Airbnb phải nghiêm túc trong việc củng cố lại lỗ hổng an ninh thông qua việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ 27/4, hệ thống xác nhận thông qua giọng nói và hình ảnh, giới thiệu gói bảo hiểm đến $50,000 cho người chủ căn hộ hoặc hợp tác với những dịch vụ hỗ trợ du lịch địa phương.

Đến nay, Airbnb vẫn đang khẳng định vị trí dẫn đầu của mình trong nền kinh tế chia sẻ với mức độ phổ biến trên hơn 30,000 thành phố tại hơn 192 quốc gia.

 

Airbnb vẫn đang khẳng định vị trí dẫn đầu của mình trong nền kinh tế chia sẻ
Airbnb vẫn đang khẳng định vị trí dẫn đầu của mình trong nền kinh tế chia sẻ

Sau khi chia sẻ với mọi người câu chuyện về Airbnb, không ít câu hỏi được mọi người trong cộng đồng đặt ra, đặc biệt là xoay quanh vấn đề tiến đến thị trường Việt Nam.

Như đã đề cập, vấn đề cốt lõi của nền “Kinh tế Chia sẻ” là lòng tin giữa người cho thuê và người thuê. Rachel Botsman, tác giả của cuốn sách What’s Mine Is Yours: The Rise of Collaborative Consumption, cho biết thị trường cho thuê peer-to-peer như Airbnb đã có giá trị trên 26 tỷ USD. Tại Việt Nam, khái niệm “nền kinh tế chia sẻ” vẫn còn tương đối mới và câu hỏi đặt ra là “mọi người đã sẵn sàng chia sẻ hay chưa.” Tuy khái niệm về dùng chung nhà đã rất phổ biến ở USA hay EU, nhưng ở Châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng, điều này vẫn còn khá mới mẻ. Đây vừa là một cơ hội cũng như một thách thức lớn.

Để một người lạ mặt vào nhà ở, mặc dù đã được kiểm duyệt bởi Airbnb và được đánh giá bởi những người đã tham gia trước, là một điều không dễ dàng. Có lẽ chính vì thế, ộng đồng Airbnb tại Việt Nam thường là những người đã có cơ hội học tập và làm việc ở nước ngoài, và có điều kiện sử dụng các loại hình du lịch khác nhau. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để bất kỳ ai cũng có thể chia sẻ can hộ của mình trên Airbnb. Tuy nhiên, trong tương lai, với thế hệ trẻ mong muốn giao lưu và tìm hiểu các nền văn hoá khác nhau, các thách thức về mặt văn hoá sẽ được xoá nhoà.

Một trong những thách thức khác là với những người Việt Nam sở hữu hơn một ngôi nhà, vấn đề cho thuê dài hạn thường được quan tâm hơn khi xét về lợi ích kinh tế.

Mặc dù có một số chướng ngại nhất định, Việt Nam vẫn sẽ là một thị trường tiềm năng. Việt Nam là một đất nước có tiềm năng rất lớn về du lịch, với nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên dồi dào, đã và đang là địa diểm du lịch lý tưởng của nhiều khách quốc tế. Với càng nhiều khách du lịch có nhu cầu ở nhà của những người bản xứ, và thực sự mong muốn tìm hiểu phong tục tập quán của họ, Việt Nam sẽ là một thị trường vô cùng hấp dẫn cho Airbnb.